بنای تاریخی خانه پیرنیا به عنوان یکی از بهترین مساکن سنتی نائین محسوب و متعلق به دوره صفویه و حاکم نشین نائین در آن دوره بوده است .این خانه ازاجزاءمختلفی از جمله ورودی هشتی دالانهای متعدد ، غلام گردش ، ایوان شاهنشین ، اتاق نشیمن یا کرسی، صحن یا حیاط ، گودال باغچه ، اتاقهای متعدد و باغ خانه تشکیل شده است.مهمترین ویژگی هنری خانه تاریخی پیرنیا وجود گچبریهای بسیار زیبا در قسمت ایوان شاهنشین و اتاق کرسی بوده که تصاویری از داستانهای هفت پیکر نظامی شامل صحنه های بزم ، داستان خسرو و شیرین ، داستان یوسف و زلیخا ، صحنه های شکارگاه ، داستانهای عاشقانه و صحنه های خیالی است. این خانه در اسفند ۱۳۷۳ به موزه مردم شناسی کویر نائین تبدیل گردیده و اشیاء موجود در آن باهدف به نمایش در آوردن زندگی و فرهنگ بومی کویر چیدمان گردیده است .
این خانه از چند مجموعه خانه که هر کدام کاربرد مخصوص به خود داشته از جمله اندرونی ، بیرونی ، حیاط خلوت … تشکیل شده است.
این بنای تاریخی به شماره ۹۹۵ به تاریخ ۱۳۵۶/۶/۲۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.