آیت الله نایینی

میرزا محمد حسین نائینی فقیه امامی ، اصولی ، حکیم ، ادیب ، مجتهد و فیلسوف مشهور از معروفترین و موجه ترین شخصیت های روحانی اواخر قرن سیزده و اوایل قرن چهارده هجـری قمری است . درسـال ۱۲۳۸ هـ . ش (سال ۱۲۷۷ قمری) مقارن سلطنت ناصرالدین شاه در نائین متولد شد. او همه عمرش را وقف آگاهی دادن به مردم وآشنا ساختن آنان به حقوق حقه شان کرد. مرحوم نایینی بحق از دانشمندان و علماء و شخصیت های ممتاز و برجسته ای است که با همه درخشندگی که در بردارنده همه برتری ها وکمال های معنوی و علمی وی بود ، هنوز آنطور که شایسته این انسان بزرگ و شاخص است معرفی نشده است . در دوران مشروطه خواهی از طرفداران این نهضت بود. مرحوم نایینی با استدلال و قیاس منطقی کاربرد مسائل اصولی را از دیگر علوم به شیوه ای قانونمند جدا کرد بطوری که اکثر دانشمندان و پژوهشگران میرزای نایینی را از روحانیون برجسته ای می دانند که با شیوه ابتکاری و نوین و با آراء دقیق و ژرف خویش روح تازه ای در کالبد اجتهاد و مباحث فقهی دمید و به نوآوری هایی دست یافت که پیش از آن مرحوم سابقه نداشت. مرحوم نایینی همیشه بر نقش تاریخ در آگاهی انسانها تاکید می کرد و عقیده داشت رویدادهای تاریخی باید برای مردم و بخصوص جوانان عبرت آموز باشد. از نظر اخلاق نیز ویژگی های بارز خود را داشت. او علم را در بستر تقوا آموخته بود. از مشهورترین شاگردان او مرحوم شیخ موسی خوانساری ، شیخ محمد علی کاظمینی خراسانی ، محمد تقی آملی ، میرزا ابوالقاسم خوئی ، سید جمال الدین گلپایگانی ، سید حسن بجنوردی ، سید هادی میلانی ، شیخ ابراهیم کرباسی ، سید مرتضی لنگرودی و شیخ حسین حلی بودند . کتاب تنبیه الامه و تنزیه المله ازآثار گرانقدر وی می باشد
مسئله اصلی کتاب مقابله با استبداد و دفاع از مشروطیت است و شامل مباحثی چون حکومت ، قانون ، نظام استبداد، مبانی آزادی ، مساوات ، عدالت و … است که بر مبنای استدلالات قوی و اصولی تالیف شده است . وفات آیت ا… نائینی سال۲۶ جمادی الاولی سال ۱۳۵۵ق (۱۳۱۵ ش) می باشد.